Park Wolności im. Juliusa Peppela to największy park w Brzegu. Ma ponad 60 hektarów i ciągnie się od południowo-zachodnich obrzeży miasta prawie do wsi Skarbimierz. Część przy stawie jest zadbana i parkowa. Dalej zaczyna się las, w którym można spokojnie spacerować albo jeździć rowerem. Wstęp jest wolny, a w środku nie ma tłumów turystów, za to dużo brzeżan z psami, wózkami i kijkami.
Park Wolności w Brzegu – co to za miejsce
Park dzieli się na dwie części. Spacerowo-wypoczynkowa zajmuje około 13 hektarów, a leśna prawie 52. Pierwsza ma staw, ławki, place zabaw i wyraźnie poprowadzone alejki. W drugiej ścieżki są bardziej leśne, drzewa gęstsze, a hałas miasta cichnie po kilku minutach marszu.
Kształt przypomina trapez. Od północnego zachodu park graniczy z podmokłymi łąkami odwadnianymi rowem. Dlatego przy wilgotniejszych fragmentach rosną olchy, leszczyna i inne rośliny lubiące wodę. W suchszej, zachodniej części dominują dęby szypułkowe, buki, graby, lipy, jesiony i wiązy. Różnice w drzewostanie widać już po godzinie spaceru.
Historia parku i burmistrz Peppel
Park powstał na początku XX wieku (budowa trwała w latach 1901–1905). Wymyślił go burmistrz Julius Peppel, który rządził Brzegiem w czasie wyjątkowo intensywnego rozwoju miasta. Za jego kadencji miasto dostało nowy most na Odrze, promenadę wzdłuż rzeki, elektrownię, kanalizację i wodę z ujęcia w Gierszowicach. Przyłączono też Brygidki i Rataje. Park był częścią tego samego planu: duża zieleń dla rosnącego miasta.
Zasadzono tu około pół miliona drzew. Wykopano sztuczny staw i postawiono stadion miejski oraz restaurację. Na dawnych pocztówkach widać pawilon Ottona Haake nad wodą, altanę nazywaną „świątynią dumania”, mostek na wyspę i zwierzyniec. Część tych rzeczy już nie istnieje, na przykład mostek na wyspę, ale układ stawu i alejek pozostał.
W parku stanął też pomnik burmistrza. Po wojnie park nazywano po prostu Parkiem Wolności. Imię Peppela wróciło dopiero w 2000 roku, kiedy 27 kwietnia Rada Miejska nadała je parkowi oficjalnie.
Ciekawostka: Muzeum Piastów Śląskich kupiło niedawno laskę Juliusa Peppela. Ma kościaną rączkę w kształcie żaby siedzącej na gałęzi i tabliczkę z napisem „Julius Peppel Burgermeister”.
Co zobaczyć w Parku Wolności
Zacząć najlepiej od stawu. To centralny punkt części spacerowej. Wokół niego prowadzą alejki, a w pobliżu stoi plac zabaw, więc rodziny z dziećmi zwykle zatrzymują się właśnie tu.
Warto też poszukać drzew pomnikowych. Ochroną objęto sześć okazów, wszystkie w części spacerowej, ale nie są oznaczone na każdym kroku. Trzeba ich poszukać:
- dąb czerwony o obwodzie 310 cm, na skraju polany niedaleko tunelu pod torami,
- dąb burgundzki (304 cm) przy alejce wzdłuż torów, w stronę ulicy Kilińskiego,
- dąb szypułkowy porośnięty bluszczem (367 cm), po przeciwnej stronie placu zabaw niż staw,
- dąb szypułkowy (310 cm) w gęstych zaroślach przy zachodnim brzegu stawu. Latem trudno go znaleźć, więc lepiej szukać poza sezonem.
Ładnie wyglądają też kasztanowce posadzone w równych rzędach przy budynku Nadleśnictwa Brzeg.
Botanicy znajdą tu kilka gatunków spoza Polski: modrzew japoński, dąb dachówkowaty, dąb szkarłatny, dąb błotny, klon Ginnala, klon tatarski i daglezję zieloną. Jest też rzadki w kraju obrazek plamisty, chroniona i trująca bylina. Lepiej go tylko oglądać i niczego nie zrywać.
Z elementów historycznych zostały pomnik Peppela i pomnik poległych w I wojnie światowej. Przy wejściu od strony ulicy Kilińskiego stoi też dawny szalet parkowy. To drobiazgi, ale pokazują, że park zaprojektowano z rozmachem.
Dla kogo jest ten park
Dla większości osób. Rodziny z dziećmi mają plac zabaw i płaski teren, a z wózkiem da się przejść większość alejek. Rowerzyści mogą jeździć po wyznaczonych drogach. Biegacze i osoby z kijkami nordic walking mają długie, równe trasy.
Miłośnicy historii dostaną zestaw ciekawostek o dawnym Brzegu. Dobrze przed wizytą obejrzeć stare zdjęcia parku i potem porównać je z obecnym wyglądem. Miłośnicy drzew znajdą tu okazy, którymi można zająć się na dłużej.
Czy park wystarczy na cały dzień? Opinie odwiedzających są zgodne, że tak, jeśli ktoś lubi spacery i nie potrzebuje atrakcji. Park jest zadbany i wieczorem oświetlony. Wspominają, że w ładne weekendy robi się tłoczno. Jeśli chcesz ciszy, lepiej przyjść w dzień powszedni albo rano.
Kiedy przyjść
Wiosną park jest najbardziej zielony, a ptaki śpiewają głośno. Jesienią dęby i klony zmieniają kolor, a poszukiwanie pomnikowych drzew jest łatwiejsze, bo liście nie zasłaniają pni. Latem las daje cień, co przydaje się w upały. Zimą park jest cichy i pusty, ale alejki bywają śliskie.
Informacje praktyczne
- Adres: Brzeg, południowo-zachodnia część miasta, wejście m.in. od ulicy Kilińskiego (kod pocztowy 49-306).
- Cena: wstęp wolny.
- Godziny: park jest miejski i otwarty, bez bram i kas. Wieczorem alejki w części spacerowej są oświetlone. Las po zmroku lepiej omijać.
- Czas zwiedzania: 1–2 godziny na spokojny spacer wokół stawu i do pomnikowych drzew. Pół dnia lub więcej, jeśli chcesz przejść też część leśną albo przejechać rowerem w stronę Skarbimierza.
- Dojazd: z centrum Brzegu to kilkanaście minut na piechotę w kierunku południowo-zachodnim. Autem dojedziesz od strony ulicy Kilińskiego i zostawisz je na ulicy w pobliżu. Obok parku biegną tory, a pod nimi jest tunel, którym przechodzi się między częściami.
- Udogodnienia: ławki, plac zabawy, alejki spacerowe i dróżki rowerowe. Toalet publicznych warto szukać wcześniej, bo nie wszystkie obiekty historyczne są dostępne.
- Dla psów: spacery z psem są tu popularne, ale warto mieć smycz, bo w parku jest dużo ludzi, rowerzystów i dzieci.
